Nefes kokusu ile ağız kokusu arasındaki farklar genelde kokunun sebebinden kaynaklanır. Ağız kokusu daha çok, diş ve diş eti sorunlarına bağlıdır. Nefes kokusu ise genellikle sistematik hastalıkların bir belirtisi olarak ortaya çıkar.
Nefes Kokusu Nedir?
Akciğerlerimizden ağzımıza ulaşan birçok kimyasal madde vardır. Bunların hemen hepsi koku içerir. Bunlar akciğerlere kan vasıtasıyla gelir. Akciğerler, kanda çözülmüş haldeki gazları süzer. (Bunlara kan gazları denir.) Söz konusu gazlar nefes verdiğimiz esnada ağız yoluyla vücut dışına atılır. İşte nefes kokusu, bu maddeler nedeniyle oluşan bir durumdur. Eğer bahsi geçen maddelerin oranı belli bir seviyeyi aşarsa bu, gözlerde sulanmaya sebebiyet verir. Boğazda tahriş ve benzeri sorunlar da görülebilir.
Nefes Kokusunun Nedenleri
Nefes kokusunun sebepleri ağız kokusuyla benzerlik gösterir. Ancak ikisini birbirinden ayıran temel faktör, nefes kokusunun çoğu zaman bir semptom olarak meydana gelmesidir. Altta yatan kronik bir rahatsızlığınız mevcutsa ağzınızdan gelen koku muhtemelen nefes kokusudur.
Nefes kokusu nasıl oluşur? Sorusunun cevabı, vücudun ürettiği amonyak gazında gizlidir.
Şöyle ki;
Midemizde H. Pylori adlı bir bakteri yer alır. Bu, gıdalarda bulunan proteinin parçalanmasını sağlar. Yiyeceklerdeki protein parçalara ayrıldığında amonyak gazı meydana gelir ve kan gazı olarak nefesimize geçer. Böylece soluk alıp-verirken dışarı atılır. Bu esnada nefes kokusu oluşur.
Kan gazı denilen olay özellikle aşağıdaki hastalıklarda sık gözlemlenir:
- Astım
- Diyabet
- Parkinson
- Böbrek hastalıkları
- Metabolizma sorunları
- Akciğer enfeksiyonları
- Karaciğer rahatsızlıkları
- Ayrıca uzun süre ilaç kullananlar ve gebelik döneminde olan kişiler nefes kokusuyla daha fazla karşılaşır.
Nefes Kokusu Tedavisi Var mıdır?
Nefes kokusunun tedavisi vardır ancak bu, kişinin yaşadığı hastalığa göre değişir:
- Böbrek yetmezliği, karaciğer yetmezliği ve buna benzer organ yetersizlikleri cerrahi operasyon gerektirebilir.
- Şeker hastalığı mevcutsa bunun kontrol altına alınması gerekir.
- Enfeksiyon ve buna benzer rahatsızlıklar ise ilaçlarla giderilmeye çalışılır.
- Metabolizmada bir bozukluk varsa hormon tedavisine ihtiyaç duyulabilir.
- Astım hastaları için yaşam tarzında çeşitli değişiklikler önerilebilir. (Hava kirliliği olmayan yerlerde bulunmaya çalışmak, alerjenlerden kaçınmak, yoğun kokuları ev ortamından uzak tutmak vs.)
Nefes kokusu içten geldiği için kaynağın tespit edilmesinde kan tahlillerine başvurulur. Doktor gerekli gördüğü takdirde farklı tetkikler de isteyebilir.
Nefes kokusunun müsebbibi olan rahatsızlık ortadan kaldırılmadıkça bu kokudan kurtulmak mümkün olmayacaktır. Bundan dolayı nefes kokusundan mustarip olan kişilerin yalnızca diş hekimi tarafından değil, farklı hekimlerce de muayene edilip değerlendirilmesi gerekir.
Ağız Kokusu Nedir?
‘Halitosis’ diye de bilinen ağız kokusu; ağız içi hijyen eksikliğinden, patolojik veya fiziksel bir nedenden kaynaklanan rahatsız edici bir kokudur. Bu problemin tedavisi kişinin gerek sağlığı, gerek sosyal ilişkileri bakımından büyük önem taşır.
Ağız kokusu çoğunlukla sabah uyanıldığı zaman hissedilir. Bakteriler gece boyu dil üzerinde birikerek kötü koku oluşturur.
Çünkü dilin pütürlü yüzeyi bakterilerin yerleşmesine son derece elverişlidir. Burayı mesken tutan bakteriler, tüketilen besinlerdeki proteinleri parçalar. Böylelikle uçucu kükürt bileşenleri hâline getirir. Bunun sonucunda ağız kokusu görülür.
(Tabii ki bakteriler yalnızca dilin pürüzlü yüzeyinde barınmaz. Diş eti ceplerinde ve diş aralarında da varlığını sürdürür.)
Ağız Kokusunun Nedenleri
- Normalden daha az tükürük salgılanması
- Diş, diş eti veya ağız rahatsızlıkları
- Uzun süre aç kalmak
- Kötü durumdaki implant, dolgu ya da protezler
- Plak ve diş taşı oluşumu
- Dişlerde çürük
- Bademcik (tonsil) kaynaklı rahatsızlıklar
- Ağız kuruluğu
- Yeterli su tüketmemek
- Ağız kanseri
- Yarık damak sorunu
- Menstrüasyon
- Sinüzit
- Ağız bakımına özen göstermemek, biriken yemek artıkları
- Sağlıksız ve yetersiz beslenme
- Otoriteriz gıdaların tüketimi (Sarımsak, soğan ve turp gibi)
- Protein bakımından zengin yiyecekler
- Alkol ve sigara kullanımı
- Kahve
- Bazı baharatlar
- Sinüslerde, burunda ve boğazda meydana gelen enfeksiyonlar
- Mukoza rahatsızlıkları
- Dil kökü tabakası (Pas)
- Ağız içinde mantar rahatsızlığı ve enfeksiyon
- Geniz (post nazal) akıntısı
- Mide ülseri
- Reflü
- Çeşitli ilaçlar
Nefes Kokusu ile Ağız Kokusu Arasındaki Farklar Nelerdir?
Yukarıdaki bilgiler özetlenecek olursa, ağız kokusu ve nefes kokusu arasındaki farklar şöyle sıralanabilir:
- Nefes kokusu ağızdan değil, iç organlardan kaynaklıdır. Bir hastalıktan dolayı baş gösterir. Ağız kokusu ise daha ziyade dişlerle, diş etleriyle, dil bölgesiyle veya ağız içi dokularla ilgili problemlerden kaynaklıdır. Diğer taraftan bademciklerde ve çevresindeki yapılarda oluşan sorunlar ağız kokusuna zemin hazırlar.
- Nefes kokusu yenilen gıdalar nedeniyle oluşmaz. Ağız kokusunun en büyük sebebi yiyecek artıklarıdır.
- Nefes kokusu metabolizma nedeniyle oluşan kimyasal maddeler yüzünden meydana gelir. Ağız kokusu ise bakterilerden dolayı gelişir.
- Ağız kokusu dişleri fırçalayınca geçer. Nefes kokusu geçmez.
- Nefes kokusuna vücut kokusu da eşlik eder.
- Nefes kokusu olan bireyler göz yaşarması, gözlerde yanma gibi şikâyetlerle karşılaşabilir. Ağız kokusu bunlara yol açmaz.
- Nefes kokusunu gidermek için ağız bakımına dikkat etmek yetmez. Bu kokunun yok edilebilmesi, arka plandaki rahatsızlığın iyileştirilmesiyle mümkündür.
Nefes kokusu ile ağız kokusu arasındaki farklılıklar çoğu kişi tarafından kolayca algılanamaz. Ağzınızda sürekli rahatsız edici bir koku olmasından yakınıyorsanız, vakit kaybetmeden bir uzmana görünmelisiniz.
Diş ve diş etlerindeki sorunların ilerlemesi kalıcı diş kayıplarına yol açabilir. Farklı bir hastalığınız mevcutsa bunun kötüleşmesi hâlinde tedavisi daha zor olabilir.
Dt. Nubar Özcamcı
Başhekim · Yeditepe Diş
Uzman yazarİstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi mezunu olan Dt. Nubar Özcamcı, 20 yılı aşkın klinik deneyimiyle implant cerrahisi ve estetik diş hekimliği alanlarında uzmanlaşmıştır. Avrupa'daki kongrelerde sunumlar yapan ve güncel tedavi protokollerini yakından takip eden Özcamcı, her hastası için kişiye özel, kanıta dayalı tedavi planları oluşturmaktadır.
